Kent Jef Staes het antwoord?

Ik had onlangs het genoegen Jef Staes te ontmoeten.  Jef wil de wereld veranderen.  Dat wil ik ook, maar ik vertelde in een vorig blogbericht reeds dat ik nog niet helemaal weet hoe.  Spoiler alert: ik kon nog steeds geen sluitend antwoord bedenken op deze vraag, dat zal je in deze blogpost dus ook niet terugvinden.  Maar Jef inspireerde me om verder op zoek te gaan.  Ik kwam onder meer terecht bij onderstaand filmpje.  Jef doet het hierin met schapen en rode apen. Laat je gerust inspireren, maar lees ook zeker verder onder de video!

Deze lezing ontroerde me, raar maar waar. Wat Jef vertelt is voor mij zeer herkenbaar. Bijna achttien jaar bracht ik door in het door hem omschreven schoolsysteem. Als je goed telt, leid je snel af dat ik inderdaad geen voorbeeldstudent was. Maar het schoolsysteem had zeker een kwalijke invloed. Nadien verwachtte ik de grote bevrijding op de arbeidsmarkt, maar wachtte me nog vijftien jaar in het door Jef beschreven arbeidssysteem. Tot ik daar een jaartje geleden uitstapte en terug aan het studeren ging. Ik had nog nooit gehoord van Jef toen ik voor de richting Netwerkeconomie koos. Maar mijn keuze was resoluut, en dat was misschien wel exact omwille van wat Jef zo helder omschrijft.

Even terzijde: deze blogberichten schrijf ik in de eerste plaats in het kader van een schoolopdracht voor de module waar we ook goed leren presenteren. Dat is eigenlijk grappig, want Jef lapt zowat alle algemeen aanvaarde principes van een goede presentatie helemaal aan zijn laars. Hij betreedt het podium met getrokken middelvingers, en houdt deze de hele lezing lang strak omhoog. Standaardtaal is niet zijn ding en zijn begeleidende dia’s moeten zowat de meest onoverzichtelijke ter wereld zijn. Toch weet hij telkens weer zijn publiek mee te krijgen in zijn verhaal. Dat is weinigen gegeven, daar ben ik me volkomen van bewust. Maar misschien inspireert, of intrigeert, net dat me nog het meest. Hij past in ieder geval het ‘practice-what-you-preachprincipe’ zeer nauwgezet toe!

Maar de vraag was of Jef ook gelijk heeft. Kent hij het antwoord dat ik zoek? Wel, ik twijfel. Vanuit mijn eigen ervaringen durf ik zeggen van wel. Zowel in het onderwijs als op de arbeidsmarkt word je voornamelijk gestimuleerd om beter te worden in wat je niet goed kunt. De focus zou wat meer mogen liggen op het nog beter worden in waar je al wel goed in bent. Jef stelt ook terecht dat informatie overal vindbaar is. Je hebt geen leraar, geen mentor en geen manager meer nodig om de informatie te krijgen. En aangezien ook leraren niet perfect zijn én ze slechts een deel van hun kennis kunnen overdragen, creëert het huidige schoolsysteem in feite niet veel meer dan slechte kopieën.

Toch heb ik het gevoel dat Jef het er nogal dik oplegt. Dat zegt hij ook zelf, hij begint er zijn boek ‘Mijn organisatie is een oerwoud‘ zelfs mee. “Zwart-wit geeft nog altijd het sterkste contrast en maakt de zaken dus sneller duidelijk”, zo zegt hij in het voorwoord (Staes, 2007, p.12). Dat zou in mijn ogen in zijn lezingen meer naar voor mogen komen. Nuance is noodzakelijk, net als een theoretische basis om gericht op zoek te gaan naar de ‘juiste’ informatie. Dat is volgens mij de rol die onderwijs moet spelen. Geef een kader, maar laat leerlingen binnen dat kader zelf op zoek gaan naar wat zij als ‘de juiste weg’ zien.

Toch is het moeilijk om Jef Staes geen gelijk te geven. Hij slaat nagel na nagel op de kop. De oplossingen die hij aanbiedt, zijn niet heiligmakend. Maar dat zegt hij ook. Niemand is perfect en niemand heeft de waarheid in pacht. Probeer in die wetenschap maar eens om zijn standpunten te weerleggen!

Referenties

Jef Staes—Je bent een schaap! (2012, april). https://www.youtube.com/watch?v=ts7v7fYUNDM

Staes, J. (2007). Mijn organisatie is een oerwoud. Leuven: LannooCampus.